دستگاه اسپکتروفوتومتر spectrophotometer – اندازه گیری شدت نور، طیف سنج و نورسنج

نوشته شده توسط administrator در آگوست 2nd, 2011. دسته معرفی تجهیزات پزشکی

اسپکتروفوتومتر (spectrophotometer) متشکل از دو وسیله، یعنی spectro (طیف سنج) برای تولید نور از هر رنگ انتخاب شده (طول موج) و photometer (نور سنج) برای اندازه گیری شدت نور است.

فیزیولوژی

قند خون، انواع چربی ها، اسید اوریک، اوره و غیره از جمله موادی هستند که باعث بروز بیماری‌های مختلف برای افراد می شوند. اندازه‌گیری غلظت این مواد توسط اسپکتروفوتومتر امکان پذیر است.

چگونه کار می کند؟

اسپکتروفتومتر نور ثابت با طول موج دلخواه به وجود می آورد. پس از عبور نور از محلول، نور باقیمانده به قسمت نورسنجی یا فوتومتر می رود. فوتومتر از نوع فتومولتی پلایر تیوب، فوتو دیود و… نور را به سیگنال الکتریکی تبدیل می کند. سپس سیگنال های دریافت شده اندازه گیری و پردازش می شوند تا کمیت مورد نظر به دست آید. خروجی اسپکتروفوتومتر همیشه نموداری از شدت نور نسبت به طول موج است. داده‌هایی که برای تولید نمودار گردآوری شده، در جدولی از شدت نور و طول موج ذخیره می‌شود. مقدار گراف بیان کننده مقدار عبور یا مقدار جذب است. اسپکتروفوتومترهای امروزی دیجیتالی بوده و به وسیله میکروپروسسور کنترل می شوند.

در چه مواردی به کار می رود؟

از این دستگاه برای اندازه گیری غلظت ماده رنگی محلول ها، به طور مثال اندازه گیری قند، اسید اوریک، کلسترول، آنزیم های مختلف و… استفاده می شود. این دستگاه قابلیت اندازه گیری نمونه های فوق العاده کوچک را داشته لذا از آن برای تجزیه و تحلیل عناصر مولکول‌های RNA ،استفاده می‌شود.


اجزاء اسپکتروفوتومتر

اسپکتروفوتومتر از چهار قسمت تشکیل شده است:
- منبع نور و منوکروموتور : جهت ایجاد در یک باند طیفی وسیع
- نمونه
- آشکارساز: در قسمت خروجی پس از عبور نور تک رنگ از ماده، سیستم دارای یک آشکارساز نوری جهت اندازه گیری شدت نور دریافت شده است.
- پردازش کننده و نمایش دهنده: جهت محاسبه مقدار جذب و یا عبور نور و نمایش آن بر روی صفحه نمایشگر است.
از مقایسه میزان شدت نور ورودی به نمونه مورد نظر در یک طول موج خاص با شدت نور خارج شده از آن نمونه، غلظت نمونه مورد نظر محاسبه می شود.
در سیستم های جدید اسپکتروفوتومتری یک برد میکروپروسسوری به همراه یک نرم افزار طراحی شده وظیفه کنترل و ایجاد ارتباط بین بخش های مختلف سیستم، پردازش سیگنال و محاسبات و به طور کلی خودکار کردن برخی فعالیت های سیستم را بر عهده دارد.

انواع مختلف دستگاه اسپکتروفوتومتر

اسپکتروفوتومتری مرئی و ماوراء بنفش (UV/Vis) و اسپکتروفوتومتری فرابنفش-مرئی-مادون قرمز نزدیک (Uv/Vis/NIR) دو نوع عمده این دستگاه هستند.
دستگاه های اسپکتروفتومتر ماوراء بنفش / مرئی به عنوان پر مصرف ترین دستگاه های اسپکتروفتومتر در آزمایشگاه بوده که در آن با توجه به میزان عبور و جذب ، غلظت مواد در یک نمونه تعیین می شود .
عموما منابع نوری قابل استفاده در این دستگاه یک لامپ هالوژن تنگستن، برای نور مرئی و یک لامپ دوتریم برای نور UV است. این دستگاه دارای مدل مختلفی است. برای مثال سیستم جهت اندازه گیری‌های کمی با کارایی بالا در بازه 900-190 نانو متر طراحی شده است. کاربرد های نوعی این دستگاه عبارتند از: آنالیز رنگی رنگ ها و منسوجات، محلول‌های کدر، مطالعات سینتیکی آنزیمی در علوم زیستی، بیو‌شیمی و آزمایشگاه های دارویی.

اسپکترومتر مرئی/ماورای بنفش قابلیت اندازه گیری های با کارآیی بالا را تا طول موج 3300 نانو متر و با دقت بالا را ارائه می کند. از جمله کاربرد های این دستگاه می توان به مطالعه پوشش های انعکاسی و ضد انعکاسی، پوشش های اصلاح رنگ، تشخیص پهنای نوار عبوری فیلتر های فرابنفش، مرئی و مادون قرمز نزدیک اشاره کرد.

تگ ها: , , ,

Trackback from your site.

ایجاد نظر

Web Statistics