پمپ انسولین از سری تجهیزات پزشکی جدید برای تزریق انسولین در دیابت نوع ۱ می باشد. در حقیقت پمپ انسولین بهترین جایگزین سرنگ برای تزریق انسولین می باشد. با استفاده از پمپ انسولین ، تعداد دفعات تزریق انسولین و سوزن زدن از چند بار در یک روز به هر سه روز یکبار کاهش می یابد. اولین پمپ انسولین اوایل ۱۹۶۰ توسط یک پزشک اهل لس آنجلس بنام آرنولد کاریش طراحی شد. اولین مدل های پمپ انسولین طراحی شده خیلی بزرگ بودند اما با پیشرفت علم و تکنولوژی ارتقاء پیدا کردند.

اولین پمپ انسولین ساخته شده bluebig brik (آجر بزرگ آبی) نامیده می شود. این اسم بخاطر سایز و ظاهر این پمپ انسولین به آن داده شد و برای کسانی طراحی شده بود که نیاز به تزریق انسولین دارند. اولین پمپ انسولین ها ، کنترل و سیستم ایمنی نداشتند. با پیشرفت علم و تکنولوژی پمپ های انسولین کوچکتر شدند و استفاده از آنها راحتتر شد. امروزه پمپ انسولین دارای قابلیت تنظیم دستی یا اتوماتیک هستند، کوچکتر شده اند( به اندازه یک کف دست) و استفاده از آنها برای افراد مبتلا به دیابت بسیار راحت تر شده و همچنین پمپ انسولین جدید دارای مانیتور برای نمایش میزان قند خون می باشد. استفاده از پمپ انسولین موجب افزایش حس اعتماد به نفس و آزادی در اشخاص مبتلا به دیابت می شود.

پمپ انسولین چیست؟

پمپ انسولین وسیله ای (از سری تجهیزات پزشکی) جهت تزریق زیر جلدی انسولین در دیابت نوع ۱ میباشد. با پمپ انسولین ، مقدار و میزان انسولین ایجاد شده در بدن به شرایط یک فرد طبیعی بسیار نزدیک میشود و این تنظیم انسولین با هیچ روش دیگر شناخته شده دیگر در حال حاضر امکان پذیر نیست.
اجزاء پمپ انسولین شامل:

• خود پمپ انسولین (شامل: کنترل، پرازش، پردازش کننده حجم، باتری) که به اندازه یک کف دست می باشد.
• یک مخزن قابل تعویض برای انسولین(کنار پمپ انسولین قرار می گیرد).
• ست انفوزیون( شامل لوله برای تزریق انسولین).

استفاده از پمپ تزریق انسولین برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ مناسب می باشد. پمپ انسولین به گونه ای طراحی شده است که عملکرد آن بسیار شبیه به عملکرد بدن می باشد. میزان انسولینی که پمپ تزریق انسولین تزریق می کند از نیمه شب تا صبح بیشتر و از صبح تا نیمه شب کمتر می باشد.

* مهمترین خاصیت پمپ انسولین، توانایی تزریق انسولین با دقت یک میکرو لیتر می باشد.

مزایای استفاده از پمپ انسولین:

• با استفاده از پمپ انسولین دفعات تزریق از چند بار در روز به هر سه روز یکبار کاهش می یابد.
• با استفاده از پمپ انسولین هر زمانی که شما احساس نیاز به خوردن کنید، یا قند خونتان بالا باشد، با محاسبه میزان نیاز به انسولین می توانید با فشردن یک کلید، انسولین مورد نیاز را به بدنتان وارد کنید.
• پمپ انسولین به شما در مورد اینکه چه چیزی بخورید و چه زمانی بخورید قدرت تصمیم گیری می دهد.
• با استفاده از پمپ انسولین میزان دفعات افت قند خون به حداقل می رسد.
• با کمک پمپ انسولین می توانید بدون نیاز به استفاده از کربوهیدرات اضافه ورزش کنید.
• با استفاده از پمپ انسولین اعتماد به نفس شما تقویت می شود.

پمپ انسولین به دو صورت انسولین را تزریق می کنند:

بلوس(bluse): انسولینی که ۱۵ دقیقه قبل از غذا تزریق می شود. اینکه چه مقدار انسولین وارد بدن شود بستگی به میزان کربوهیدرات دریافتی دارد.

بیسال(basal): میزان انسولین است که در طی ۲۴ ساعت پمپ وارد بدن می کند، و قند خون در طول روز و بین وعده های غذایی ثابت نگه می دارد.ست انفوزیون پمپ را می توان روی شکم، بازو و ران نصب کرد.

انسولینی که در پمپ انسولین استفاده می شود از انسولین های جدید می باشند. لیسپیرو (هومالوگ) و یا نوولوگ (نووپوئید) می باشد، هر دوی آنها از انسولین سریع الاثر هستند و فقط ۱۵ دقیقه بعد از تزریق شروع به اثر می کنند.این پمپ ها ضد آب نیستند و هنگام استحمام باید از بدن فرد جدا شود اما لوله انفوزیون می تواند زیر پوست باقی بماند.

* به یاد داشته باشید پمپ انسولین نباید بیشتر از یک ساعت از شما جدا باشد.

با تمامی مزایای ذکر شده استفاده از پمپ انسولین، قیمت پمپ انسولین مقرون بصرفه جلوه می نماید.

قیمت پمپ انسولین دانا IIS مدل ، 2.210.000 تومان می باشد.

نکات ایمنی و نگهداری صحیح از پمپ انسولین

مصرف کننده پمپ انسولین نباید محفظه پمپ را باز و یا هیچ یک از اجزا درونی را خارج نمایند.
معمولاً هر پمپ انسولین با هر برندی فقط با ست ، سرنگ و سایر متعلقات مخصوص به خود که در دفترچه راهنمای پمپ انسولین ذکر شده قابل استفاده است. لذا از استفاده از سایر ست های تزریق و متعلقات پمپ انسولین دیگر اجتناب نمائید.
اگر در استفاده از پمپ انسولین دچار مشکل شدید سریعً پمپ انسولین را خاموش نموده و با نمانیدگی فروش پمپ انسولین تماس حاصل فرمائید.

جهت محافظت هر چه بهتر از پمپ انسولین ، از قرار دادن آن در شرایط زیر اجتناب کنید:
     – قراردادن پمپ انسولین در جایی که درجه حرارت محیط از 20- درجه سانتی گراد کمتر و از 40+ درجه سانتی گراد بیشتر باشد .
     – قراردادن پمپ انسولین در جایی که فشارهوا از 500 میلیمتر جیوه اتمسفر کمتر و یا از 1060 میلیمتر جیوه اتمسفر بیشتر باشد.
     - نگهداری پمپ انسولین در جایی که رطوبت بیشتر از 90 درصد باشد.
     – قراردادن پمپ انسولین در جایی که گرد غبار زیاد باشد .
     - نگهداری پمپ انسولین در جایی که بخارات چرب غلیظ وجود دارد .
     – قراردادن پمپ انسولین در جایی که محیط نمکی ویا قلیایی باشد .
     – قراردادن پمپ انسولین در جایی که گازهای قابل انفجار وجود دارد .
     – در شرایطی که پمپ انسولین در معرض شرایط ضربه و یا حمل و نقل سخت قرار گیرد .
     - نگهداری پمپ انسولین درجایی که در  معرض نور مستقیم شدید خورشید قرار گیرد .

پمپ انسولین در اماکنی که دارای میدان مغناطیسی شدید است نباید قرار گیرد . لذا قبل از سی تی اسکن ، ام آر آی و یا عکس بردرای باید پمپ انسولین از بدن بیمار جدا شود.

زنگهای اخبار برای ، میزان انسولین روزانه ، انسولین پایه ( بازال )  و انسولین غذا ( بلوس ) در کارخانه برنامه ریزی و روی پمپ انسولین نصب شده است. این برنامه از پیش تعریف شده صرفاً توسط متخصصین از طریق دستیابی به قسمت برنامه ریزی پمپ انسولین قابل تغییر است.

در صورت عدم استفاده پمپ انسولین به مدت طولانی باطری آن را خارج کنید. 

ست تزریق و سرنگ پمپ انسولین یک بار مصرف میباشند. لذا استفاده مجدد آنها پرهیز کنید.

ست و سرنگ پمپ انسولین را طبق دستور پزشک تعویض نمائید و بیش از 72 ساعت از یک ست و سرنگ استفاده ننمایید.

تاریخ استفاده از سرنگ و ست مخصوص پمپ انسولین معمولاً سه سال (در پمپ انسولین با برند های مختلف این زمان متفاوت می باشد) بوده لذا در هنگام استفاده از پمپ انسولین به تاریخ درج شده بر روی آنها توجه نمائید.